Bu sayfa H. Söyler tarafından Sülük Sepeti Bilgi Bankası için güncellenmiştir. Hirudoterapi (tıbbi sülük uygulaması), T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT kılavuzunda aşağıdaki endikasyonlarda tedaviyi, rehabilitasyonu, iyileşmeyi ve genel sağlığı destekleyici yöntem olarak tanımlanır.
Doktor değerlendirmesi gerekir. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi planı veya “şu hastalıkta mutlaka uygulanır” vaadi değildir. Uygulama yalnızca yetkili ünite / merkezde, sertifikalı uygulayıcı tarafından değerlendirilir. Ürün seçimi ve uygulama planlaması yetkili uygulayıcıya aittir.
Sayfa ayrımı: Burası resmî endikasyonların ICD-10 ayrıntılı listesi, ünite/merkez ayrımı ve konu özetleridir. Kısa bölge / kategori rehberi için → Uygulama alanları.
Kontrendikasyonlar / dikkat (GETAT tarzı uyarı)
Aşağıdakiler eksiksiz tıbbi dışlama listesi değildir; kılavuz ve klinik derlemelerde sık anılan dikkat alanlarının yüksek düzey özetidir. Karar her zaman hekim / yetkili uygulayıcıya aittir:
- Ciddi anemi veya kanama diyatezi — lokal flebotomi ve uzamış kanama riski klinik değerlendirme konusudur.
- Antikoagülan / antiagregan kullanımında kanama riski artabilir; ilaç–uygulama etkileşimi merkez protokolüne aittir.
- Gebelik (ve emzirme bağlamları) — kılavuz / klinik değerlendirme çerçevesinde ele alınır; bu metin “uygun / uygun değil” kararı vermez.
- Enfeksiyon riski — literatürde (ör. Herlin ve ark., PubMed; PMC7288891) flep / rekonstrüktif bağlamda enfeksiyon ve komplikasyon uyarısı geçer; hijyen, tek kullanımlık yaklaşım ve hasta seçimi klinik iştir.
- Aktif lokal enfeksiyon, bilinen aşırı duyarlılık ve benzeri durumlar da değerlendirme kapsamındadır.
Geniş risk çerçevesi: sülük tedavisi — riskler · kimler için sakıncalıdır? · kim uygular: makale.
Uygulama Ünitesi — ICD-10 endikasyonları (4.1)
Ödem
Kılavuzda ödem, Uygulama Ünitesi ICD-10 listesinde yer alır. Hirudoterapi tedaviyi, rehabilitasyonu ve iyileşmeyi destekleyici yöntem olarak tanımlanır. Flebotomi (kan alma) etkisine ilişkin bölümde, kan emme yoluyla lokal şişliğin azaltılmasına ve dolaşım yeniden düzenlenene kadar oksijenli kan akışına katkıya işaret eden klinik literatür özetleri geçer. Post-operatif hematom ve ödem ayrıca Merkez (4.2) “diğer durumlar” arasında anılır.
Uygulama notu: Yara bulunan bölgede yüzeyel dekontaminasyon ve profilaktik antibiyotik planı kılavuzda vurgulanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Hipertansiyon
Hipertansiyon (I10), Ünite endikasyon listesindedir. Hipertansiyon, GETAT Ünite endikasyonlarında yer alır; etki mekanizması bölümünde dolaşım ve vazodilatasyon bağlamı özetlenir. Rehabilitasyon ve genel sağlık desteği çerçevesinde değerlendirilir.
Uygulama notu: İlaç kullanımı ve eşlik eden durumlar uygulayıcı değerlendirmesine tabidir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Bursit
Bursit, Ünite ICD listesinde M71.59 ile kodlanmıştır. Kas-iskelet ve yumuşak doku destek senaryoları (tendinit, tenosinovit, artroz, ağrı sendromları) ile aynı bölümde yer alır. Uygulama bölgesi ve sülük boyutu hasta bazında belirlenir; sabit “bursit protokolü” dayatılmaz.
Uygulama notu: Kronik hastalıkların akut atak döneminde ilgili uzman hekim görüşü aranır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Ankilozan spondilit
Ankilozan spondilit, Ünite listesinde M45 ile yer alır. İnflamatuvar romatolojik endikasyonlar (romatoid artrit, Behçet, SLE) ile aynı destekleyici çerçevede tanımlanır. İnflamatuvar romatolojik destek uygulamalarıyla aynı çerçevede ele alınır.
Uygulama notu: Akut alevlenmede ilgili uzman hekim görüşüyle planlanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Artroz
Artroz, Ünite listesinde M19.9 ile kodlanmıştır. Aynı 4.1 maddesinde osteoartrit “yapılabilecek diğer durumlar” arasında geçer. Görsellerde gonartroz (diz) ve artrit uygulamalarına örnekler (Resim 5–6) yer alır. Klinik uygulamada sık tercih edilen eklem çevresi endikasyonlarındandır.
Uygulama notu: Akut atak döneminde ilgili uzman hekim görüşü aranır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Lateral epikondilit
Lateral epikondilit (“tenisçi dirseği”), Ünite ICD listesinde M77.1 ile yer alır. Tendinit / tenosinovit görselleri (Resim 4) aynı kas-iskelet bağlamını destekler. Uygulama, lokal ağrı ve yumuşak doku desteği çerçevesinde merkez protokolüne göre planlanır.
Uygulama notu: Uygulama planı ve protokol tercihi hekim / yetkili uygulayıcıya aittir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Romatoid artrit
Romatoid artrit, Ünite endikasyonlarında M06.9 ile listelenir. Kılavuz görsellerinde artrit uygulamasına örnek (Resim 6) bulunur. Behçet ve SLE gibi diğer inflamatuvar hastalıklar da aynı listede yer alır; hepsi destekleyici yöntem çerçevesindedir.
Uygulama notu: Klinik tabloya göre uzman hekim görüşüyle planlanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Migren
Migren, Ünite listesinde G43 ile yer alır. Hirudoterapi baş–boyun bölgesi dahil listelenen endikasyonlarda destekleyici yöntem olarak tanımlanır. “Ağrı ve ağrı sendromları” maddesiyle ilişkilendirilebilir; seans planı uygulayıcıya aittir.
Uygulama notu: Seans planı merkez protokolüne göre yapılır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Kronik bel ağrısı
Kronik bel ağrısı, Ünite listesinde M54.5 ile kodlanmıştır. Artroz, artrit, tendinit / tenosinovit ve ağrı sendromları ile aynı bölümde yer alır. Uygulama bölgesi ve seans sayısı hasta bazında, yetkili uygulayıcı tarafından belirlenir.
Uygulama notu: Sinir basısı durumlarında ilgili uzman hekim görüşü kılavuzda ayrıca anılır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Tinnitus
Tinnitus, Ünite listesinde H93.1 ile yer alır. Akut ve kronik otit, ilgili uzman hekim görüşüyle “diğer durumlar” arasındadır. Kulak hastalıklarına yönelik uygulama görselleri (Resim 8–9) bulunur. Kulak bölgesi uygulamaları hassas alan protokollerine göre planlanır.
Uygulama notu: Hassas bölgelerde uygulama kararı ve planlama yetkili uygulayıcıya aittir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
İnfertilite
İnfertilite, Ünite listesinde N97 ile yer alır. Kılavuz açıkça kadın hastalıkları ve doğum uzmanı görüşü ile uygulanabileceğini belirtir. Kılavuza göre kadın hastalıkları ve doğum uzmanı görüşüyle planlanır.
Uygulama notu: Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı görüşü zorunlu koşuldur (kılavuz notu).
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Dermatit ve Egzama
Dermatit ve egzama, Ünite dermatolojik endikasyonlarında L20–L30 aralığıyla kodlanmıştır. Psoriasis, akne, zona ve epidermoid kist ile aynı deri hastalıkları grubunda yer alır. Deri bütünlüğü ve enfeksiyon riski gözetilerek planlanır.
Uygulama notu: Yara varsa dekontaminasyon ve antibiyotik profilaksisi kılavuzda vurgulanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Psoriasis
Psoriasis, Ünite listesinde L40 ile kodlanmıştır. Dermatit–egzama, akne ve zona ile aynı dermatolojik çerçevede değerlendirilir. Uygulama deri bütünlüğü ve enfeksiyon riski gözetilerek planlanır.
Uygulama notu: Deri bütünlüğü gözetilerek klinik protokole göre planlanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Epidermoid kist
Epidermoid kist, Ünite dermatolojik endikasyonlarında L72.0 ile yer alır. Lokal deri lezyonları bağlamında destekleyici uygulama çerçevesinde listelenir.
Uygulama notu: Bölge hazırlığı klinik protokole göre yapılır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Akne
Akne, Ünite listesinde L70 ile kodlanmıştır. Kozmetoloji ve diğer deri endikasyonlarıyla aynı bölümde geçer. Kozmetoloji ve diğer deri endikasyonlarıyla birlikte destekleyici çerçevede değerlendirilir.
Uygulama notu: Yüz ve hassas bölgelerde uygulama planı klinik protokole göre belirlenir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Zona
Zona (herpes zoster), Ünite listesinde B02 ile yer alır. Dermatolojik / ağrı ilişkili endikasyonlar çerçevesinde destekleyici yöntem olarak listelenir. Dermatolojik ve ağrı ilişkili destek uygulamaları arasında yer alır.
Uygulama notu: Akut enfeksiyöz tablo ve immünsüpresyon durumlarında uzman değerlendirmesi esastır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Behçet hastalığı
Behçet hastalığı, Ünite listesinde M35.2 ile kodlanmıştır. Sistemik inflamatuvar hastalıklar grubunda (SLE, romatoid artrit) destekleyici çerçevede yer alır. Sistemik inflamatuvar hastalıklar grubunda destekleyici çerçevede yer alır.
Uygulama notu: Sistemik hastalık aktivasyonu ve immün tedaviler uygulayıcı / uzman değerlendirmesine tabidir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Sistemik Lupus Eritematozus
Sistemik lupus eritematozus (SLE), Ünite listesinde M32 ile yer alır. Behçet ve romatoid artrit ile aynı inflamatuvar hastalık çerçevesindedir. Behçet ve romatoid artrit ile aynı inflamatuvar hastalık çerçevesinde değerlendirilir.
Uygulama notu: Hematolojik malignite ve ciddi immünsüpresyon uygulanamayacak hallerdendir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Gingivit ve Periodontitis
Gingivit ve periodontitis, Ünite listesinde K05 ile kodlanmıştır. Kılavuz, uygulamanın sertifikalı diş tabibi tarafından yapılmasını not eder. Ağız–çene bölgesi uygulamaları dental uzmanlık çerçevesindedir.
Uygulama notu: Sertifikalı diş tabibi tarafından uygulanır (kılavuz notu).
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi.
Uygulama Ünitesi — diğer durumlar (4.1)
Hematom
Hematom, 4.1 maddesinde ICD kodlu listenin ardından “yapılabilecek diğer durumlar” arasında anılır. Post-op hematom ve ödem ayrıca Merkez (4.2) diğer durumlarında da geçer. Flebotomi etkisi üzerinden lokal kan birikiminin azaltılmasına ilişkin bağlam kılavuzun etki bölümünde özetlenir.
Uygulama notu: Lokal kan birikimi ve ödem desteği bağlamında değerlendirilir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi (diğer durumlar).
Tendinit
Tendinit, 4.1 “diğer durumlar” listesinde yer alır. Hasta cildinde tıbbi sülük uygulaması ile aynı kas-iskelet destek bağlamında ele alınır. Lateral epikondilit gibi ICD’li kas-iskelet endikasyonlarıyla aynı klinik ailede değerlendirilebilir.
Uygulama notu: Akut inflamatuvar dönemde uzman görüşü aranabilir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi (diğer durumlar).
Tenosinovit
Tenosinovit, 4.1 diğer durumlarında tendinit ile birlikte anılır. Resim 4 aynı uygulamayı görselleştirir. Tendinit ile birlikte kas-iskelet destek uygulamaları arasındadır.
Uygulama notu: Bölge ve seans planı protokole bağlıdır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi (diğer durumlar).
Osteoartrit
Osteoartrit, 4.1 diğer durumlarında ayrıca belirtilir; Artroz (M19.9) ICD’li maddeyle örtüşen klinik alanı paylaşır. Gonartroz görseli (Resim 5) eklem çevresi uygulamalarına örnektir.
Uygulama notu: Akut atakta uzman hekim görüşü aranır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi (diğer durumlar).
Sinir basısı
Sinir basısı, 4.1 diğer durumlarında “ilgili uzman hekim görüşüyle” notuyla yer alır. Kronik bel ağrısı ve ağrı sendromlarıyla ilişkili bağlamda, ilgili uzman hekim görüşüyle değerlendirilir.
Uygulama notu: İlgili uzman hekim görüşü kılavuz koşuludur.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi (diğer durumlar).
Üveit
Üveit, 4.1 diğer durumlarında ilgili uzman hekim görüşüyle listelenir. Göz hastalıkları uygulamalarına ilişkin görseller (Resim 7) ve Merkez’deki glokom / retina maddeleriyle aynı uzmanlık alanına yakındır.
Uygulama notu: Göz hastalıkları uzmanı görüşü esastır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi (diğer durumlar).
Akut ve kronik otit
Akut ve kronik otit, 4.1 diğer durumlarında ilgili uzman hekim görüşüyle anılır. Tinnitus (H93.1) ICD’li madde ve kulak uygulama görselleri (Resim 8–9) aynı bölge bağlamını tamamlar.
Uygulama notu: İlgili uzman hekim görüşü kılavuz koşuludur.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi (diğer durumlar).
Erektil disfonksiyon
Erektil disfonksiyon, 4.1 diğer durumlarında listelenir. Ünite diğer durumları arasında destekleyici uygulama olarak listelenir.
Uygulama notu: Uygulama öncesi hasta öyküsü klinik protokole göre değerlendirilir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi (diğer durumlar).
Alopesi
Alopesi, 4.1 diğer durumlarında yer alır. Kozmetoloji maddesiyle birlikte deri / saçlı deri uygulamaları bağlamında anılır. Saçlı deri ve kozmetoloji uygulamalarıyla birlikte değerlendirilir.
Uygulama notu: Saçlı deri uygulamalarında bölge hazırlığı protokole göre yapılır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi (diğer durumlar).
Kozmetoloji
Kozmetoloji, 4.1 diğer durumlarında ayrı madde olarak geçer. Yüz ve ince alan uygulamaları yetkili ünite protokolüne göre planlanır; ürün seçimi bu bilgilendirme sayfasının kapsamı dışındadır.
Uygulama notu: Yetkili ünite / merkez protokolüne göre uygulanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi (diğer durumlar).
Ağrı ve ağrı sendromları
Ağrı ve ağrı sendromları, 4.1 diğer durumlarında genel kategori olarak listelenir. Migren, kronik bel ağrısı, epikondilit ve inflamatuvar eklem hastalıklarıyla örtüşen destekleyici çerçeve sunar. Refleks uyarı etkisine kılavuzun etki mekanizması bölümünde değinilir.
Uygulama notu: Migren, bel ağrısı ve eklem ağrılarıyla örtüşen destek kategorisidir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.1 Uygulama Ünitesi (diğer durumlar).
Uygulama Merkezi — ICD-10 endikasyonları (4.2)
Alt ekstremite variköz ven hastalıkları ve venöz yetmezlik
Variköz ven ve venöz yetmezlik, Merkez listesinde I83 ve I87.2 ile kodlanmıştır. Ünite listesinde bu kodlar yoktur; merkezlerde ünite endikasyonları da uygulanabilir. Resim 3 alt ekstremite variköz ven uygulamasını örnekler. Venöz ülser ve flep / replantasyon sonrası venöz yetmezlikler Merkez diğer durumlarında anılır.
Uygulama notu: Alan ve seans planı yetkili merkez protokolüne göre belirlenir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi.
Tromboflebit
Tromboflebit, Merkez ICD listesinde I80 ile yer alır. Variköz ven ve periferik damar hastalıklarıyla aynı merkez çerçevesindedir. Variköz ven ve periferik damar hastalıklarıyla aynı merkez çerçevesinde planlanır.
Uygulama notu: Yetkili merkez protokolü ve uzman değerlendirmesiyle planlanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi.
Hemoroid
Hemoroid, Merkez endikasyonlarında I84 ile listelenir. Ünite (4.1) listesinde yer almaz. Merkez endikasyonları arasında yer alır; ünite listesinde yoktur.
Uygulama notu: Merkez protokolüne göre planlanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi.
Buerger hastalığı
Buerger hastalığı (tromboanjitis obliterans), Merkez listesinde I73.1 ile kodlanmıştır. Periferik damar hastalığı (I73.9) ile aynı damar hastalıkları grubundadır. Periferik damar hastalığı ile aynı damar hastalıkları grubunda listelenir.
Uygulama notu: Yetkili merkez ve ilgili uzmanlıkla planlanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi.
Periferik damar hastalığı
Periferik damar hastalığı, Merkez listesinde I73.9 ile yer alır. Variköz ven, tromboflebit ve Buerger ile birlikte damar odaklı merkez endikasyonlarını oluşturur. Damar odaklı merkez endikasyonlarının temel başlıklarındandır.
Uygulama notu: Yetkili merkez protokolüne göre uygulanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi.
Glokom
Glokom, Merkez listesinde H40 ile kodlanmıştır. Kılavuz göz hastalıkları uzmanı hekim görüşü ile uygulanabileceğini belirtir. Resim 7 göz hastalıkları uygulamasını örnekler. Diyabetik retinopati / retina ödemi Merkez diğer durumlarında uzman görüşüyle anılır.
Uygulama notu: Göz hastalıkları uzmanı hekim görüşü kılavuz koşuludur.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi.
Varikosel
Varikosel, Merkez listesinde I86.1 ile yer alır. Venöz / damar hastalıkları bağlamında destekleyici yöntem olarak listelenir.
Uygulama notu: Üroloji / androloji değerlendirmesi klinik karara bağlıdır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi.
Uygulama Merkezi — diğer durumlar (4.2)
Flep cerrahisi ve replantasyon sonrası venöz yetmezlikler
Flep cerrahisi ve replantasyon / revaskülarizasyon sonrası venöz yetmezlikler, 4.2 diğer durumlarında anılır. Resim 10 plastik ve rekonstrüktif cerrahi uygulamasını örnekler. Planlama ve protokol tercihi yetkili merkez ekibine aittir.
Uygulama notu: Cerrahi ekip ve yetkili merkez koordinasyonu esastır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi (diğer durumlar).
Venöz ülser
Venöz ülser, 4.2 diğer durumlarında yer alır. Variköz ven / venöz yetmezlik (I83; I87.2) ile ilişkili klinik continuum’da değerlendirilir. Variköz ven / venöz yetmezlik ile ilişkili klinik süreçte değerlendirilir.
Uygulama notu: Yara bakımına uygun bölge hazırlığı protokole göre yapılır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi (diğer durumlar).
Post-op hematom ve ödem
Post-operatif hematom ve ödem, 4.2 diğer durumlarında belirtilir. Ünite’deki ödem (R60.9) ve hematom maddeleriyle örtüşür; cerrahi sonrası venöz konjesyon yönetiminde destekleyici çerçeve sunar.
Uygulama notu: Cerrahi sonrası süreçte merkez protokolüne göre planlanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi (diğer durumlar).
Granülomatöz mastit
Granülomatöz mastit, 4.2 diğer durumlarında listelenir. Destekleyici yöntem tanımı geçerlidir; meme hastalıklarında ilgili uzman hekim değerlendirmesi önceliklidir.
Uygulama notu: İlgili uzman hekim değerlendirmesiyle planlanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi (diğer durumlar).
Kronik yara
Kronik yara, 4.2 diğer durumlarında anılır. Venöz ülser ve post-op ödem / hematom ile aynı yara–dolaşım destek ailesindedir. Venöz ülser ve post-op ödem / hematom ile aynı yara–dolaşım destek ailesindedir.
Uygulama notu: Yara bulunan bölgede dekontaminasyon ve antibiyotik profilaksisi kılavuzda vurgulanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi (diğer durumlar).
Diyabetik retinopati, proliferatif vitreoretinopati ve retina ödemi
Diyabetik retinopati, proliferatif vitreoretinopati ve retina ödemi, 4.2 diğer durumlarında ilgili uzman hekim görüşü ile anılır. Glokom (H40) ve üveit maddeleriyle aynı göz hastalıkları uzmanlık alanındadır.
Uygulama notu: İlgili uzman hekim (göz hastalıkları) görüşü kılavuz koşuludur.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi (diğer durumlar).
Serebrovasküler hastalıklar
Serebrovasküler hastalıklar, 4.2 diğer durumlarında ilgili uzman hekim görüşü ile listelenir. İlgili uzman hekim görüşüyle yetkili merkez protokolü kapsamında değerlendirilir.
Uygulama notu: İlgili uzman hekim görüşüyle merkez protokolüne göre planlanır.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı GETAT — Sülük Uygulama Kılavuzu (2025) — 4.2 Uygulama Merkezi (diğer durumlar).
Genel kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü (SHGM), Geleneksel, Tamamlayıcı ve Fonksiyonel Tıp Uygulamaları Daire Başkanlığı (GETAT), Sülük Uygulama Kılavuzu, 2025 (Yayın No. 1328, ISBN 978-975-590-946-2), bölüm 4.1 Uygulama Ünitesi ve 4.2 Uygulama Merkezi.
Akademik okuma (PubMed / PMC): Herlin C. et al. — flap salvage systematic review (PMID 27427444) · Medicinal leeches in plastic and reconstructive surgery (PMC7288891).
Tıbbi sorumluluk: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi, endikasyon veya uygulama talimatı değildir. Sülük uygulaması (hirudoterapi) yalnızca yetkili GETAT ünite / merkezinde, sertifikalı uygulayıcı tarafından değerlendirilir. Ürün seçimi ve protokol planı yetkili uygulayıcıya aittir. Yazar: H. Söyler.
İlgili: Uygulama alanları · Klinik yaklaşımlar · Etki ve faydalar · Hirudoterapi hub